विश्वभारत News Website
Related Articles
रक्षाबंधन सण 30 आणि 31 ऑगस्ट रोजी साजरा केला जाणार आहे. पौर्णिमा तिथी दोन दिवस कारण 30 रोजी सकाळी 11 ते दुसऱ्या दिवशी सकाळी 7.37 पर्यंत असेल. त्यामुळे राखी बांधण्यासाठी दोन मुहूर्त असतील.
बीएचयूच्या ज्योतिष विभागाचे प्रमुख प्रा. गिरीजाशंकर शास्त्री सांगतात की, रक्षाबंधनाची सर्वोत्तम वेळ ३० ऑगस्टच्या रात्री ९ ते ९.५४ पर्यंत आहे, मात्र ११.१३ पर्यंत राखी बांधता येईल. त्याचवेळी 31 रोजी सकाळी ६.३० ते ७.३७ या वेळेत रक्षाबंधन साजरे करता येईल.
या सणाला एक दुर्मिळ योग जुळून येत आहे. ३० रोजी बुधादित्य, गजकेसरी, वासरपती, भ्रातृवृद्धी आणि शश योग जुळून येत आहेत. अशाप्रकारे सूर्य, बुध, गुरू, शुक्र आणि शनि पंचमहायोग तयार करत आहेत. रक्षाबंधनाची तिथी, वार, नक्षत्र आणि ग्रहस्थितीचा असा योग गेल्या ७०० वर्षांत घडला नव्हता.
30 रोजी खरेदीसाठी संपूर्ण दिवस शुभ राहील
ज्योतिषांचे म्हणणे आहे की, 30 ऑगस्ट रोजी ग्रह-ताऱ्यांच्या शुभ संयोगामुळे दिवसभर खरेदीसाठी शुभ काळ असेल. यामध्ये वाहन, मालमत्ता, दागिने, फर्निचर, इलेक्ट्रॉनिक वस्तू आणि इतर गोष्टींची खरेदी दीर्घकालीन लाभ देईल. तसेच, हा दिवस कोणत्याही सुरुवातीसाठी खूप चांगला असेल.
रक्षाबंधनाची परंपरा वैदिक काळापासून चालत आलेली आहे. राजे आपल्या राज्याच्या सीमा वाढवण्यासाठी विजय मोहिमा राबवून शत्रूंवर हल्ला करत असत, त्यामुळे शत्रूंपासून बचाव करण्यासाठी श्रावण महिन्याच्या पौर्णिमेला रक्षाबंधन साजरे करण्याची परंपरा सुरू झाली.
श्रावण महिन्याच्या पौर्णिमेला, कुटुंबातील पुजारी आणि गुरु दिवसाच्या तिसऱ्या-चौथ्या तासात रक्षा मंत्रांचे पठण करताना रक्षा बांधत असत. ज्यामध्ये सुती किंवा रेशमी कापडात मोहरी, तांदूळ, सोने, केशर, दुर्वा आणि चंदन असायचे.
हे रक्षासूत्र राजा आणि प्रजेच्या रक्षणासाठी पूजेनंतर सर्वांना बांधले जात असे. पुढे ही परंपरा बदलली. त्यानंतर घरातील ज्येष्ठ सदस्य कुटुंबातील सर्व लहान सदस्यांना रक्षासूत्र बांधू लागले. यानंतर आता बहीण-भावाचा सण झाला आहे.
भविष्य पुराणात असे म्हटले आहे की अशा प्रकारे बांधलेले रक्षासूत्र सुख, समृद्धी आणि विजय मिळवून देते. तसेच वर्षभर रोग आणि त्रासांपासून संरक्षण होते.
देशभरातील रक्षाबंधनाच्या विविध परंपरा
श्रावण पौर्णिमेला हा सण देशभरात वेगवेगळ्या परंपरेने साजरा केला जातो. राखी हा केवळ भाऊ-बहिणींचा सण नसून काही ठिकाणी हा कोळी बांधवांचा सण आहे तर काही ठिकाणी तो नवीन सुरुवातीचा दिवस आहे.
कजरी पौर्णिमा: मध्य प्रदेश, छत्तीसगड आणि उत्तर प्रदेशातील काही ठिकाणी हा दिवस कजरी पौर्णिमा या नावाने साजरा केला जातो. पौर्णिमेच्या दिवशी, माता बार्ली त्यांच्या डोक्यावर ठेवून यात्रा काढतात आणि ते तलावात किंवा नदीत विसर्जित करतात.
नारळी पौर्णिमा : महाराष्ट्रात राखीसोबतच नारळी पौर्णिमाही साजरी केली जाते. राज्यातील कोळी समाजातील लोक समुद्रदेवतेला नारळ अर्पण करतात. त्यामुळे मासेमारीही सुरू होते. तर, गुजरातमध्ये या दिवशी भगवान शंकराची विशेष पूजा केली जाते ज्याला पवित्रोपना उत्सव म्हणतात.
गम्हा पौर्णिमा: ओरिसामध्ये, ही गम्हा पौर्णिमा म्हणून साजरी केली जाते ज्यामध्ये पाळीव गायी आणि बैलांना सजवले जाते आणि त्यांची पूजा केली जाते. तामिळनाडू, केरळ, आंध्र प्रदेश या प्रदेशात हा दिवस अवनीअवित्तम आणि उपाकर्म म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस वेद पाठ सुरू करण्यासाठी शुभ मानला जातो.
बग्वाल मेळा: उत्तराखंडमधील चंपावत जिल्ह्यातील देवीधुरा गावात दरवर्षी राखीच्या दिवशी ‘बग्वाल’ मेळा आयोजित केला जातो. वाराही देवी मंदिराच्या प्रांगणात, स्थानिक जमातींद्वारे दगडांसह युद्ध खेळले जाते.
