शांत झोप प्रत्येकासाठी आवश्यक असते. पण जर तुम्हाला सकाळी उठल्यावर मानेमध्ये जडपणा, खांदेदुखी, डोकेदुखी किंवा अस्वस्थता जाणवत असेल तर ते तुमच्या चुकीच्या उशीमुळे असू शकते. जयपूरस्थित वेलबीइंग फिजिओचे संचालक आणि फिजिओथेरपिस्ट डॉ. दीपक सोनी यांनी दि इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना सांगितले की, झोपण्याची चुकीची पद्धत आणि चुकीची उशी निवडल्याने गर्भाशयाच्या मुखातील वेदना वाढू शकतात. चुकीची उशी हे देखील वारंवार मान आणि डोके दुखण्याचे एक प्रमुख कारण असू शकते. डॉक्टरांच्या मते, जर उशी खूप उंच, खूप पातळ किंवा खूप कठीण असेल तर झोपताना मानेची नैसर्गिक स्थिती बिघडते.
यामुळे गर्भाशयाच्या मणक्यावर दबाव येतो आणि तुम्हाला जागे झाल्यावर मान कडक होणे, खांदे दुखणे किंवा डोकेदुखी होऊ शकते. डॉ. सोनी यांनी सांगितले की, बहुतेक लोकांना पाठीवर किंवा कुशीवर झोपण्याचा सल्ला दिला जातो. पोटावर झोपणे मानेसाठी हानिकारक मानले जाते. जर तुम्हाला सकाळी मानदुखी किंवा डोकेदुखीचा त्रास होत असेल, तर तुमच्या झोपण्याच्या स्थितीकडे आणि तुमच्या उशीच्या गुणवत्तेकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. योग्य उशी ही चांगली झोप आणि मानेची योग्य पोझिशन यासाठी गरजेची आहे.
चुकीच्या उशीवर झोपल्याने होणाऱ्या समस्या
मान आणि खांद्यामध्ये कडकपणा
मायग्रेन किंवा तणाव डोकेदुखी
हातात मुंग्या येणे
झोपेची गुणवत्ता खराब
योग्य गादी निवडणे जसे महत्त्वाचे आहे, तसंच योग्य उशी निवडणेही महत्त्वाचे आहे. जर तुमची उशी वाकडी, निर्जीव किंवा जीर्ण असेल तर त्याचा तुमच्या मानेवर विनाशकारी परिणाम होऊ शकतो. निष्काळजीपणे निवडलेली उशी वेदना आणि कडकपणा निर्माण करू शकते. न्यूयॉर्क शहरातील स्पाइनल आणि ऑर्थोपेडिक सर्न डॉ. गबोलहान ओकुबाडेजो स्पष्ट करतात की, तुमची उशी तुमच्या झोपण्याच्या स्थितीइतकीच महत्त्वाची आहे. कारण ती तुमची मान तुमच्या मणक्याशी जुळवून घेण्यास मदत करते. किरकोळ ताणाच्या समस्या कालांतराने वाढू शकतात.
कशी उशी निवडावी?
उशीची निवड तिच्या भरण्यावर, कडकपणावर आणि उंचीवर अवलंबून असते. उशी केवळ आरामदायी नसावी, तर तुमच्या झोपण्याच्या स्थितीनुसार आणि शरीराच्या आकारानुसार मानेला आणि डोक्याला पुरेसा आधार देखील द्यावा. कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याला वेगळ्या उशीची आवश्यकता असते.
तुमची झोपण्याची पोझिशन ओळखा
उशी निवडताना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट तुमची झोपण्याची पोझिशन. झोपण्याची स्थिती तुमच्या डोक्याला आणि मानेला किती आधाराची आवश्यकता आहे ते ठरवते. योग्य उशीची उंची आणि कडकपणा निवडणे यावर अवलंबून असते. तज्ज्ञांच्या मते, मोठी आणि मऊ उशी नेहमीच चांगली नसते.
१. बॅक स्लीपर
डॉ. ओकुबाडेजो यांच्या मते, पाठीवर झोपणे मणक्यासाठी चांगले असते, कारण त्यामुळे डोके, मान आणि पाठ संरेखित राहते. गुडघ्याखाली एक लहान उशी ठेवणे अधिक फायदेशीर आहे. डोक्यासाठी कमी, किंचित कडक उशी बेस्ट ठरते. ती डोकं पुढे न ढकलता मानेच्या नैसर्गिक वक्रतेला आधार देते.
२. साइड स्लीपर
जर तुम्ही एका कुशीवर झोपलात तर ही स्थिती श्वास घेण्यास मदत करते आणि पित्त वाढण्यास रोखू शकते. गुडघ्यांमध्ये उशी नसल्यास तुमची कंबर वळू शकते. या स्थितीतील लोकांना साधारणपणे जाड, मजबूत उशीची आवश्यकता असते, जी त्यांच्या खांद्यांमधील आणि गादीमधील जागा भारून काढू शकते.
३. फीटल स्लीपर
फीटल स्लीपर म्हणजे लहान मुलांच्या पोझिशनप्रमाणे. गुडघे वाकवून कुशीवर झोपणे काही लोकांना आरामदायी वाटू शकते. पाठीचा दाब कमी होऊ शकतो. तसंच या पोझिशनमध्ये झोपल्याने मानेवर आणि पाठीच्या वरच्या भागावर दबाव येऊ शकतो. मध्यम कडकपणा आणि पुरेशी उंची असलेली उशी सर्वोत्तम आहे. कुशीवर झोपल्याने तुमचे कान आणि बेडीमध्ये मोठे अंतर निर्माण होते, म्हणून थोडी जाड उशी फायदेशीर ठरू शकते.
४. पोटावर झोपणारे
पोटावर झोपणे मणक्यासाठी अत्यंत वाईट मानले जाते. यामुळे मान बराच काळ वाकलेली राहते आणि पाठीच्या खालच्या भागावर अतिरिक्त दबाव येतो. जर तुम्ही अशा प्रकारे झोपत असाल तर मानेवरील दाब कमी करण्यासाठी खूप पातळ उशी वापरा किंवा उशी अजिबात घेऊ नका.
झोपण्याच्या पोझिशननुसार उशीची निवड
जर तुम्ही पाठीवर झोपत असाल तर मध्यम उंचीची उशी निवडा. कुशीवर झोपणाऱ्यांनी मान सरळ ठेवण्यासाठी थोडी जाड उशी निवडावी. पोटावर झोपणे टाळा, कारण त्यामुळे मानेवर जास्त दबाव येतो.
उशी कोणत्या मटेरियलपासून बनली आहे?
मेमरी फोम किंवा ऑर्थोपेडिक उशी मानेला चांगला आधार देऊ शकतात. जर तुम्हाला अॅलर्जी असेल तर हायपोअलर्जेनिक साहित्य निवडा. तज्ज्ञांच्या मते, मोमरी फोमची उशी दाब शोषून घेते आणि डोके आणि मानेवर समप्रमाणात वजन वितरित करतात. यामुळे स्नायूंवर जास्त ताण पडणार नाही आणि वेदना होण्याची शक्यता कमी होईल.
खूप जुनी उशी वापरू नका…
लोक बऱ्याचदा वर्षानुवर्षे जुन्या उशा वापरतात. २ ते ३ वर्षांपेक्षा जुन्या उशा त्यांचा आकार गमावतात. म्हणऊन वेळोवेळी त्या बदलणे महत्त्वाचे आहे. योग्य उशी निवडल्यानंतरही जर तुमच्या मानदुखीचा त्रास कायम राहिला तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. हा त्रास सर्व्हायकल स्पॉन्डिलायटिस सारख्या आजाराशी संबंधित असू शकते.
विश्वभारत News Website